Halkbank Esnaf ve Sanatkâr Kredilerinde Değişiklik (Karar Sayısı: 11648)

Cumhurbaşkanı Kararı Ne Getiriyor?

27 Ağustos 2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11648 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Halkbank aracılığıyla kullandırılan Hazine faiz destekli esnaf kredilerinde vergi ve SGK borcu şartını yeniden düzenliyor.

Karar, borçsuzluk şartını tamamen kaldırmıyor. Bu şartı sağlayamayan esnaf ve sanatkârlara iki alternatif kredi kullanım yolu getiriyor. Ayrıca belirli mesleklerdeki esnaf için mevcut istisnayı 31 Aralık 2027’ye kadar uzatıyor. Karar 27 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

1. Hangi Düzenleme Değiştirildi?

11648 sayılı Kararla, 9436 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın 7’nci maddesinin beşinci fıkrası yeniden düzenlendi; aynı maddenin altıncı fıkrasındaki tarih değiştirildi.

Değişiklik yalnızca Halkbank tarafından, doğrudan veya Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri kefaletiyle kullandırılan Hazine faiz destekli yatırım ve işletme kredilerini kapsıyor.

2. Borç Durumu Nasıl Belgelendirilecek?

Kredi kullandırımı sırasında, en fazla 15 gün önce alınmış bir yazıyla şu şartlardan birinin sağlandığı belgelendirilecek:

• Vergi dairelerine 6183 sayılı Kanun’un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmaması,
• Sosyal güvenlik prim borcunun bulunmaması,
• Mevcut borçların yapılandırılmış veya taksitlendirilmiş olması,
• Yapılandırma ya da taksitlendirmenin bozulmamış olması.

Buradaki 15 günlük süre kredi başvuru tarihine değil, kredinin fiilen kullandırıldığı tarihe göre hesaplanacak.

Borç yapılandırılmış ve ödemeler düzenli biçimde sürdürülüyorsa esnaf borçsuzluk şartını sağlamış kabul edilecek ve normal Hazine faiz indirim oranlarından yararlanabilecek.

3. Şartı Sağlayamayanlara İki Seçenek Sunuluyor

Vergi veya SGK prim borcu bulunan ve borcunu yapılandırmamış ya da taksitlendirmemiş esnaf için aşağıdaki seçeneklerden biri uygulanabilecek:

Karar metnindeki “aşağıdaki bentlerden birinin uygulanması” ifadesi nedeniyle iki seçenek alternatif niteliktedir.

4. Borcun Krediyle Ödenmesi Seçeneği

Bu yöntemde vergi veya SGK borcuna yönlendirilecek tutar iki ayrı sınıra tabidir:

1. Hazine faiz destekli kredinin en fazla yüzde 25’i kullanılabilir.
2. Banka tarafından borç ödemesine ayrılacak tutar, kredi büyüklüğünden bağımsız olarak bir yıl içinde toplam 300.000 TL’yi aşamaz.

Örnek hesaplama:

Banka, bu tutarı esnafın hesabına ödemek yerine kişi adına doğrudan ilgili vergi veya SGK tahsil dairesine aktaracak. Borç ödemesinden sonra esas yatırım veya işletme kredisi esnafa kullandırılacak.

Borç ödemesine ilişkin kredi kullandırımı ve Hazine faiz desteği, esas krediden bağımsız olarak banka tarafından ayrıca kaydedilecek, hesaplanacak ve takip edilecek.

5. Borç İçin Kullanılan Kredide Faiz İndirimi Yüzde 25

Vergi veya SGK borcunun ödenmesine ayrılan kredi kısmında Hazine faiz indirim oranı yüzde 25 olarak uygulanacak.

Bu oran, esnafın ödeyeceği nihai faiz oranı değildir. Bankanın cari faiz oranından yüzde 25 oranında indirim yapılmasını ifade eder.

Örneğin bankanın cari yıllık faiz oranı yüzde 40 ise:

%40×(1−%25)=%30

Bu durumda borç ödemesine ayrılan kısmın yıllık faiz oranı yüzde 30 olur. Bankanın cari faiz oranı değişirse esnafa yansıyacak oran da değişir.

6. Borç Ödeme Kredisi Üç Kredi Sınırına Dâhil Edilmeyecek

9436 sayılı Kararın 7’nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, esnafa geriye dönük bir yıllık dönemde en fazla üç defa Hazine faiz indirimli kredi kullandırılabilir ve geri ödemesi devam eden kredi hesabı sayısı üçü geçemez.

Vergi veya SGK borcunun ödenmesi için kullandırılan kredi bu sınırlamadan istisna tutuldu. Dolayısıyla borç ödemesine ilişkin ayrı kullandırım, üç kredi ve üç aktif hesap sınırının hesabında dikkate alınmayacak.

7. Borç Ödenmeden Kredi Kullanılmasında İndirim Oranları

Esnaf borcun kredi içinden tahsil dairesine ödenmesi seçeneğini kullanmazsa, daha düşük Hazine faiz indirim oranlarıyla kredi kullanabilecek.

Bankanın cari faiz oranının yüzde 40 olduğu varsayılırsa esnafa yansıyacak örnek oranlar şöyledir:

Bu oranlar, cari banka faizinin yüzde 40 olduğu varsayımına dayanır. Cumhurbaşkanı Kararı nihai faiz oranını değil, Hazine tarafından uygulanacak indirim oranını belirlemektedir.

8. Yüzde 80 İndirim Kimlere Uygulanacak?

Kararın açık hükmüne göre yüzde 100 yerine yüzde 80 faiz indirimi yalnızca 9436 sayılı Kararın 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerindeki esnafa uygulanacak:

• En az bir yıllık ustalık belgesine sahip olup belgesiyle ilgili meslek kolunda son bir yıl içinde kendi adına işletme kuran usta girişimciler,
• Başvuru tarihinde 35 yaşını tamamlamamış ve ilgili KOSGEB girişimcilik programlarını tamamlayan genç girişimciler.

9. Kaybolmaya Yüz Tutan Meslekler İçin Özel İstisna

Kaybolmaya yüz tutan mesleklerde faaliyet gösteren esnaf, yüzde 80’e indirilen grup içinde değildir.

Bu mesleklerde çalışan ve Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi bulunan kişiler bakımından vergi ve SGK borcu şartının aranmamasına ilişkin süre, 11648 sayılı Kararla 31 Aralık 2026’dan 31 Aralık 2027’ye uzatıldı.

Bu kapsamda el dokuma, bakır işleme, çini ve çömlek yapımı, sedef kakma, kaşıkçılık, bastonculuk, semercilik, yorgancılık, keçecilik, lüle ve oltu taşı işçiliği, çarıkçılık, yemenicilik ve oyacılık gibi geleneksel meslekler bulunuyor. İstisnanın önceki hâli 10953 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla getirilmişti.

10. Uygulama Süresi Konusunda Önemli Ayrım

31 Aralık 2027’ye uzatılan süre, kredi programının genel uygulama süresi değildir. Uzatılan hüküm, yalnızca kaybolmaya yüz tutan mesleklerde faaliyet gösteren esnafa yönelik vergi ve SGK borcu şartı istisnasıdır.

9436 sayılı temel Karar kapsamında kredi programı zaten 1 Ocak 2025-31 Aralık 2027 dönemi için düzenlenmiştir.

11. Bankanın Kredi Değerlendirmesi Devam Edecek

Vergi veya SGK borcuna rağmen kredi kullanımına imkân tanınması, otomatik kredi hakkı doğurmaz. Halkbank;

• Kredi değerliliğini,
• Kredi limitini ve vadesini,
• Teminatları,
• Özkaynak oranını,
• Geri ödeme koşullarını,
• Tahsis ve takip şartlarını

kendi bankacılık usul ve mevzuatı çerçevesinde belirlemeye devam edecek.

Ayrıca düzenleme yalnızca vergi ve SGK borcu şartını esnetiyor. Vadesi geçmiş Halkbank veya kooperatif kredi taksiti bulunan ya da tasfiye olunacak alacaklar hesabında borcu olan esnaf bakımından mevcut sınırlamalar devam ediyor.

Sonuç

11648 sayılı Kararla üç temel değişiklik yapıldı:

1. Vergi veya SGK borcu bulunan esnafa, borcun bir bölümünü kredi içinden doğrudan tahsil dairesine ödeme imkânı getirildi.
2. Borç ödemesi yapılmadan kredi kullanılabilmesi için azaltılmış Hazine faiz indirim oranları belirlendi.
3. Kaybolmaya yüz tutan mesleklerde vergi ve SGK borcu şartının aranmamasına ilişkin istisna 31 Aralık 2027’ye uzatıldı.

Önemli olarak, kaybolmaya yüz tutan meslekler yüzde 100’den yüzde 80’e indirilen grup kapsamında değildir; yüzde 80 oranı yalnızca usta girişimciler ile genç girişimcilere ilişkindir.