Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması
02 Mart 2019 Tarihli Resmi Gazete
Sayı: 30702
Çevre ve Şehircilik Bakanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; plân, fen, sanat, sağlık, çevre şartlarına ve standartlara uygun yapı inşa edilmesine yönelik yapım faaliyet ve süreçlerinin takibini sağlamak üzere, yapı müteahhitlerinin ekonomik, mali, mesleki ve teknik yeterliklerine göre sınıflandırılarak yetki belgesi numarası verilmesine, kayıtlarının tutulmasına, belge numaralarının veya gruplarının iptaline ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; yapı ruhsatına tâbi her türlü yapım işinde, yapı müteahhitliğini üstlenecek olan gerçek ve tüzel kişileri kapsar.
(2) Bu Yönetmelikte tarif edilen sınıflandırma koşulları 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki işler ile bu Kanunda istisna tutulan işleri; 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamındaki mevzuata göre yürütülen yapım işlerini (Ek ibare:RG-3/10/2020-31263) ve 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa tabi olup ortaklarından en az birinin kamu kurum ve kuruluşu niteliğinde tüzel kişi olduğu ve ortaklık sermayesine en az %20 oranında iştirak ettiği kuruluşların yaptırdıkları yapım işlerini kapsamaz.
(3) 31/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun uyarınca yapılacak uygulamalara ilişkin hükümler saklıdır.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 28 inci maddesinin sekizinci fıkrası, 42 nci ve 44 üncü maddeleri ile 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 107 nci maddesinin birinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) (Değişik:RG-3/2/2022-31739)Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,
b) İdare: Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi verme yetkisine sahip idareleri,
c) İl Müteahhitlik Yetki Belge Komisyonu (Belge Komisyonu): Yetki belge numarası işlemlerini yürütmek üzere Müdürlük bünyesinde oluşturulan yetki belgesi komisyonunu,
ç) İtiraz komisyonu: Yetki belge numarası işlemlerine yönelik yapılacak itirazları incelemek ve karara bağlamak üzere Bakanlık bünyesinde oluşturulan komisyonu,
d)Kanun: 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununu,
e) (Değişik:RG-3/2/2022-31739)Müdürlük: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünü,
f) Toplu yapı: 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunun 66 ncı ve 68 inci
maddelerinde tanımlanan yapıyı,
g) (Değişik:RG-16/9/2025-33019)ŞANTİYE-M: Müteahhitlik yetki belgesi ile şantiye şefleri ve yapı ustalarının kayıtlarının elektronik ortamda tutulduğu, Bakanlık bünyesinde işletilen, Müteahhitlik, Şantiye Şefliği ve Yetki Belgeli Yapı Ustaları Bilişim Sistemini,
ğ) Yapı yaklaşık maliyeti: Binalarda, Bakanlıkça her yıl yayımlanan mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabına esas yapı yaklaşık birim maliyetleri ile yapı inşaat alanının çarpımından elde edilen bedeli,
h)Yeterlik: Başvuru sahibinin bu Yönetmeliğe göre ekonomik, mali, mesleki ve teknik yönlerden yapım konusu işleri yapabilme kapasitesine sahip olma durumunu,
ı) Yetki belgesi grubu: Bu Yönetmelik uyarınca yapı müteahhitlerinin yeterlik seviyelerini belirlemek üzere, yapılan sınıflandırma sonucu tespit edilen grubu,
i) Yetki belgesi numarası: Bu Yönetmelik uyarınca yapı müteahhitlerinin kayıt altına alınmasına ve yapı müteahhitliği faaliyetlerinin takibine esas olmak üzere elektronik ortamda kaydedilen ve(Değişik ibare:RG-26/12/2024-32764) ŞANTİYE-M üzerinden erişilebilen numarayı,
j) Yetki belgeli usta: Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik Belgeleri, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalışanları,
k) (Ek:RG-3/10/2020-31263)Yapı sınır bedeli: Belge grubu tespitine esas olmak üzere, Bakanlıkça her yıl yayımlanan mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabına esas yapı sınıflarından III. ve IV. sınıf yapı gruplarının yaklaşık birim maliyetlerinin ortalamasının 45.000 katı (diploma için 250 katı) alınmak suretiyle elde edilen bedeli,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte belirtilmeyen tanımlar için 28 inci maddede yapılan atıflar ve ilgili diğer mevzuatta belirtilenler geçerlidir.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Uygulanacak ilke ve kurallar
MADDE 5 – (1) Yapı ruhsatına tâbi bütün yapıların gerçek veya tüzel kişiliği haiz bir yapı müteahhidinin veyahut bunların oluşturacağı ortak girişimin sorumluluğu altında inşâ edilmesi; her müteahhidin yetki belgesi numarası alması esastır. Bu numaranın yapı ruhsatında, yapı kullanma izin belgesinde ve yapım işleri sözleşmelerinde kullanılması zorunludur.
(2) Tek parselde bir bodrum katı dışında, en çok iki katlı ve toplam yapı inşaat alanı 500 metrekareyi geçmeyen yapılarda; yapı müteahhitliğine ilişkin bütün sorumlulukları üstlenmek şartıyla parsel maliki kendi yapısını inşa edebilir. Bu durumdaki yapılar için ayrıca yapı müteahhidi aranmaz. Sadece o yapım işinde kullanılmak ve beş yıl içinde bir defaya (Mülga ibare:RG-29/12/2022-32058) mahsus olmak üzere, yapı sahibine geçici yetki belgesi numarası verilir. Yapı sahibinin aynı zamanda yapı müteahhitliğini üstlendiği durumlarda sözleşme şartı aranmaz.
(3) Yapı müteahhitliğine ilişkin bütün sorumlulukları üstlenmek şartıyla kendilerine ait yapıları inşa etmek üzere;
a)(Değişik:RG-3/10/2020-31263)Konut harici yapıları inşa etmek üzere, bir ticari işletme işleten vakıf ve derneklere; 6306 sayılı Kanun veya 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 73 üncü maddesi kapsamındaki yapıları veyahut kendilerine ait yapıları inşa etmek üzere, kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlara; 20/8/2016 tarihli ve 6745 sayılı Yatırımların Proje Bazında Desteklenmesi ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında proje bazında destek alan işler için yapı sahibine veya müteahhidine,
b)İl özel idaresi, belediye, köy ve diğer kamu tüzel kişilerine ait ticari işletmelere,
c)Ana sözleşmelerinde kendi yapılarını inşa edebileceklerine dair aykırı hüküm bulunmamak ve işletme konusu gösterilmek şartıyla(Ek ibare:RG-3/10/2020-31263) 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendi kapsamındaki yapı kooperatiflerine,
ç) İskan dışı alanlarda yapılacak entegre tesis niteliğinde olmayan ve imar planı gerektirmeyen tarımsal amaçlı seralar için yapı sahibine,
d)(Ek:RG-5/8/2021-31559)5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu kapsamındaki yetkilendirme çerçevesinde elektronik haberleşme hizmeti sunan ve/veya elektronik haberleşme şebekesi sağlayan ve altyapısını işleten şirketler tarafından elektronik haberleşme istasyonlarının kurulumuna mahsus kule ve direkler ile bunlara ait zorunlu altyapı unsurları için yapı sahibine veya işletmeciye veyahut müteahhidine,
e)(Ek:RG-13/11/2021-31658)Uluslararası kuruluşların veya yabancı devletlerin ülkemizde yerleşik diplomatik ve konsüler temsilciliklerinin; hizmet binalarının, misyon şefinin kullanacağı resmi konut binalarının ve diplomatik veya konsüler statüyü haiz yabancı personelin kullanacağı lojmanlar gibi binaların inşasında, Dışişleri Bakanlığının olumlu görüş bildirmesi halinde, bir defalığına ve sadece o inşaata mahsus olmak üzere yapı sahibine veya müteahhidine, geçici grup yetki belgesi numarası verilir.
(4) Yetki belgesi numaraları, geçici grup hariç, başvuru sahibinin ekonomik, mali, mesleki ve teknik yeterlikleri esas alınarak yapılacak sınıflandırmaya göre uygun grup atanmak suretiyle oluşturulur.
(5) Yapı müteahhitliğinin ortak girişimce üstlenilmesi halinde, her bir ortağın Müdürlükten ayrı ayrı yetki belge numarası almış olması ve ortaklarca tüm ortaklık adına yeni bir yetki belgesi numarası alınması zorunludur.
(6) Şahıs veya sermaye şirketlerinin 13/1/2011 tarihli ve (Değişik ibare:RG-21/9/201930895) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre nev’i veya unvan değiştirmeleri halinde, değişiklikten önce bildirim yükümlülüğü dâhilinde sahip olunan güncel yeterlik belgeleri nev’i veya unvan değiştirilmiş şirket tarafından kullanılabilir. Bu durumda olan şirketlere, önceki grup ve yetki belge numaraları tahsis edilir.
(7) Başvurularda yanıltıcı bilgi ve/veya belge verilmesi, yetki belge numarasının hataya sebebiyet verecek şekilde kullanımı ile ilgili olarak Müdürlüğe bilgi iletilmesi halinde, Müdürlük tarafından derhal araştırma yapılarak gereken önlemler alınır.
(8) Yetki belgesi numarası veya grubu iptal edilen yapı müteahhidi, yapı ruhsatı alınmış mevcut işleri tamamlamanın dışında, iptal süresince bu Yönetmelik kapsamında yeni yapım işi üstlenemez. (Ek cümle:RG-5/8/2021-31559) Ancak 20 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) veya (c) bentlerine veyahut başvuru sahibinin kusuru sebebiyle (b) bendine göre iptal edilen bir yetki belge grubu ile yapı ruhsatı alınmış mevcut işler hakkında bu fıkra hükmü uygulanmaz.
(9) Yetki belgesi numarası başkası tarafından veya başkası adına kullanılamaz veyahut devredilemez.
(10) (Ek:RG-5/8/2021-31559) Devralma ya da yeni şirket kurma yoluyla birleşme durumunda tasfiyesiz sona eren şirket/şirketlere ya da işletmeler adına 11 inci maddeye uygun olarak alınan yetki belgesi grubu devralan ya da yeni kurulan şirket tarafından (Ek ibare:RG14/11/2023-32369)(3) birleşmenin ticaret siciline tescilinden bir yıl sonra kullanılabilir.
(11) (Ek:RG-5/8/2021-31559) Yıkım işleri müteahhitliği için düzenlenecek yıkım ruhsatı, sözleşme, geçici müteahhitlik ve belge numarası ve grup tahsis/iptal işlemlerinde bu Yönetmelikte yapı müteahhitliği için belirtilen usul ve esaslar uygulanır. Yapım ve yıkım işleri belge grupları müteahhidin yetki belge numarasına ayrı ayrı tahsis edilir.
(12) (Ek:RG-29/12/2022-32058) 13/10/2021 tarihli ve 31627 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmeliğe göre yıkım ruhsatı düzenlenip yıkım planı aranmayan yıkım işlerinde müteahhit aranmaz.
(13) (Ek:RG-26/12/2024-32764) Yapı müteahhitliğine ilişkin bütün sorumlulukları üstlenmek şartıyla, Kanunun 26 ncı maddesinin ikinci fıkrası kapsamındaki işlerden ilgili kurum marifetiyle yapılanlar için belge şartı aranmaz.
(14) (Ek:RG-16/9/2025-33019) 6102 sayılı Kanunun 159 uncu maddesi uyarınca yapılan şirket bölünmesi suretiyle yetki belgesi grubu devredilemez; ancak bölünen şirketin ciro ve bilanço değerleri ile iş deneyim belgeleri 28 inci madde kapsamında ilgili esaslara göre değerlendirilir.
Tamamı İçin Tıklayınız – Güncelleme 27/01/2026
Ekleri İçin Tıklayınız
