|
|
|
İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI SİGORTASI BAKIMINDAN
İŞVERENİN, ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN VE SİGORTALILARIN SORUMLULUĞU İLE PEŞİN SERMAYE
DEĞERLERİNİN HESAPLANMASIYLA İLGİLİ İŞLEMLER HAKKINDA TEBLİĞ 
|
|

28
Eylül 2008 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
27011
Sosyal Güvenlik
Kurumundan:
İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI SİGORTASI BAKIMINDAN
İŞVERENİN, ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN VE SİGORTALILARIN SORUMLULUĞU İLE PEŞİN SERMAYE
DEĞERLERİNİN HESAPLANMASIYLA İLGİLİ İŞLEMLER
HAKKINDA TEBLİĞ
Amaç
MADDE 1
– (1) Bu Tebliğin amacı, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanununun iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleriyle getirilen
işveren, üçüncü şahıslar ve sigortalıların sorumluluğu ile peşin sermaye
değerlerinin hesaplanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek ve
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Tebliğ, 5510 sayılı Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında sigortalı
olanların iş kazası ve meslek hastalığı sigortası yönünden kendilerinin,
işverenlerinin ve üçüncü şahısların sorumluluğu ile peşin sermaye değerlerinin
hesaplanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE
3 – (1) Bu Tebliğ, 5510 Kanunun 21, 22
ve 23 üncü maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1)
Bu Tebliğin uygulanmasında;
a) Gelir: İş kazası veya
meslek hastalığı halinde sigortalıya veya sigortalının ölümü halinde hak
sahiplerine, yapılan sürekli ödemeyi,
b) İşveren:
Sigortalı sayılan kişileri çalıştıran gerçek
veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları,
c)
İşyeri: Sigortalı
sayılanların maddî olan ve olmayan unsurları ile birlikte işlerini yaptıkları
yerler ile bu yerlerde üretilen mal veya verilen hizmet ile nitelik yönünden
bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler ile bağlı yerler,
dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden veya
meslek eğitimi yerleri, avlu ve büro gibi diğer eklentiler ile
araçları,
ç) Kanun:
31/5/2006
tarihli ve 5510
sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel
Sağlık Sigortası Kanununu,
d) Kurum: Sosyal Güvenlik
Kurumunu,
e) Peşin sermaye değeri: Kurumca, bu Kanunun
ilgili maddelerinde belirtilen giderlerin yaş, kesilme ihtimali ve Kurumca
belirlenecek iskonto oranı dikkate alınarak hesaplanan
tutarı,
ifade eder.
İşverenin
sorumluluğu
MADDE 5 – (1) İş kazası veya meslek hastalığının,
işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına
aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmesi durumunda, işveren Kuruma karşı
sorumlu hale gelir.
(2)
Kasıt; iş kazası veya meslek hastalığına işverenin bilerek ve isteyerek, hukuka
aykırı eylemiyle neden olması halidir. Zarara neden olan eylemin bilinçli olarak
yapılması kasıt için yeterli olup, sonuçlarının istenip istenmemesi kastı
ortadan kaldırmaz.
(3)
İşverenin eylemi hukuka aykırı olmamakla birlikte, yaptığı hareketin hukuka
aykırı sonuç doğurabileceğini bilmesi, ihmali veya ağır ihmali Kuruma karşı
sorumluluğunu kaldırmaz.
(4) İş kazası veya meslek hastalığı, işverenin kastı
veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir
hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine Kanun
gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin
başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak
sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere,
Kurumca işverene ödettirilir.
(5) İşverenin sorumluluğunun
tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır. Kaçınılmazlık, olayın meydana
geldiği tarihte geçerli bilimsel ve teknik kurallar gereğince alınacak tüm
önlemlere rağmen iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesi durumudur.
İşveren alınması gerekli bir önlemi almamış ise olayın kaçınılmazlığından söz
edilemez.
(6) İş kazasının, Kanunun 13
üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sürede işveren
tarafından Kuruma bildirilmemesi halinde, bildirim tarihine kadar geçen süre
için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği, Kurumca işverenden
tahsil edilir.
(7)
Meslek hastalığının, Kanunun 14 üncü
maddesinde belirtilen sürede işveren veya Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalıların kendilerince Kuruma
bildirilmemesi halinde, bildirim tarihine kadar geçen süre için Kurumca bu durum
için yapılmış masraflar ile ödenmişse geçici iş göremezlik ödenekleri
kendilerine rücu edilir.
Süresinde
bildirilmeyen sigortalılıktan doğan sorumluluk
MADDE 6
– (1) Sigortalı çalıştırmaya
başlandığının süresi içinde sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma
bildirilmemesi halinde, bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı
çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası
ve meslek hastalığı halleri sonucu ilgililerin gelir ve ödenekleri Kurumca
ödenir. Bu durumda, Kurumca yapılan ve ileride yapılması gerekli bulunan her
türlü masrafların tutarı ile gelir bağlanırsa bu gelirin başladığı tarihteki ilk
peşin sermaye değeri tutarı, Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasındaki
sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca
ödettirilir.
(2)
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı olduğu halde, 8 inci maddenin üçüncü
fıkrasında belirtilen süre içerisinde bildirimde bulunmayanlara, bildirimde
bulunulmayan sürede meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı sonucu
ilgililerin gelir ve ödenekleri Kurumca ödenmez.
(3)
Sigortalının bildirilmesi gereken yasal süre içerisinde meydana gelen iş
kazalarında, Kanunun 23 üncü madde hükmü uygulanmaz.
Üçüncü kişilerin
sorumluluğu
MADDE 7 – (1) İş kazası veya meslek hastalığı, üçüncü bir
kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine
yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı
tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere
ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücu
edilir.
(2) İş kazası
veya meslek hastalığı, kamu görevlileri, er ve erbaşlar ile kamu idareleri
tarafından görevlendirilen diğer kişilerin vazifelerinin gereği olarak
yaptıkları fiiller sonucu meydana gelmiş ise, bu fiillerden dolayı haklarında
kesinleşmiş mahkumiyet
(ıcabA nabaŞ) kararı bulunanlar hariç olmak
üzere, sigortalı veya hak sahiplerine yapılan ödemeler veya bağlanan gelirler
için kurumuna veya ilgililere rücu
edilmez.
(3) İş kazası
veya meslek hastalığı sonucu ölümlerde, Kanun uyarınca hak sahiplerine
bağlanacak gelir ve verilecek ödenekler için, iş kazası veya meslek hastalığının
meydana gelmesinde kusuru bulunan hak sahiplerine veya iş kazası sonucu ölen
kusurlu sigortalının hak sahiplerine, Kurumca rücu
edilmez.
Sürekli iş
göremezlik gelirinin bağlanması yönünden sigortalıların
sorumluluğu
MADDE 8
– (1) Sigortalının iş kazasına veya meslek hastalığına
uğraması, tedavi süresinin uzaması veya iş göremezliğinin artması hallerinde
sürekli iş göremezlik geliri;
a) Ceza
sorumluluğu olmayanlar ile kabul edilebilir mazereti olanlar hariç olmak üzere,
sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle tedavisini yapan hekim
tarafından bildirilen tedbirlere ve yapılan tavsiyelere uymaması nedeniyle
tedavi süresi uzamış, sürekli iş göremezlik derecesi artmış veya malul kalmış
yahut maluliyet oranı artmış ise, bu hususların hekim raporu ile tespit ve
belgelendirilmesi halinde, uzayan tedavi süresi veya artan iş göremezlik oranı
esas alınarak dörtte birine kadarı Kurumca eksiltilerek,
b) Ceza sorumluluğu olmayanlar hariç,
ağır kusuru yüzünden iş kazasına uğrayan veya meslek hastalığına tutulan
sigortalının, mahkeme kararı, denetim, soruşturma ve kontrol raporları, ünite
kararı, hekim raporu, kamu kurum ve kuruluşlarının görevleri gereği düzenlediği
tutanak veya belgelerde belirlenen kusur derecesinin üçte biri oranında Kurumca
eksiltilerek, ancak kusur derecesinin bilgi ve belgelerde yer almaması halinde
yüzde beş oranında Kurumca eksiltilerek,
c) Mahkeme kararı, denetim,
soruşturma ve kontrol raporları, ünite kararı, hekim raporu, kamu kurum ve
kuruluşlarının görevleri gereği düzenlediği tutanaklar veya belgelerde kasti bir
hareketi yüzünden iş kazasına uğradığı saptanan, meslek hastalığına tutulan veya
Kurumun yazılı bildirimine rağmen teklif edilen tedaviyi kabul etmeyen
sigortalıya, yarısı tutarında,
ödenir.
(2) Yukarıdaki
fıkranın (b) bendinin uygulanmasında;
sigortalının, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili kurallara uymaması, tehlikeli
olduğu veya hastalığa sebep olacağı bilinen bir hareketi yapması, yetkili
kimseler tarafından verilen emirlere aykırı hareket etmesi, açıkça izne
dayanmadığı gibi hiçbir gereği veya yararı bulunmayan bir işi bilerek yapması ve
yapılması gerekli bir hareketi savsaması, ağır kusuruna esas tutulur.
Peşin sermaye
değeri
tabloları ve peşin sermaye
değerinin
hesabı
MADDE 9
– (1) Kurumca, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen
giderlerin; yaş, kesilme veya yeniden bağlanma yada hak sahipliği
nedeniyle sonradan gelir veya aylık bağlanma ihtimalleri ve yüzde beş iskonto oranı dikkate alınarak hesaplanacak tutarı tespit
etmek amacıyla peşin sermaye değeri tabloları hazırlanmış olup, bu Tebliğ ekinde
yer almıştır. Hazırlanan tablolar demografik ve ekonomik değişiklikler nedeniyle
Kurumca gerekli görülen hallerde güncellenir. İlk peşin sermaye değeri, gelir
veya aylığın başlangıç tarihinde yürürlükte olan peşin sermaye değeri
tablolarına göre belirlenir.
(2) Kurumca hazırlanan ve Tebliğ ekinde yer alan peşin
sermaye değeri tabloları;
a) Kanunun 21 inci maddesi hükmüne göre, iş kazası ve
meslek hastalığı halinde sigortalıya veya hak sahiplerine ileride yapılması
gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye
değeri,
b) Kanunun 23 üncü maddesi hükmüne göre, iş kazası ve
meslek hastalığı halinde sigortalıya veya hak sahiplerine bağlanan gelirin
başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri,
c) Kanunun 39 uncu maddesi hükmüne göre, malullük ve ölüm
hallerinde sigortalıya veya hak sahiplerine bağlanacak aylığın başladığı
tarihteki ilk peşin sermaye değeri,
hesabında kullanılır.
(3) Peşin sermaye değerlerinin hesabında, sigortalıların
veya hak sahiplerinin gelire giriş tarihindeki yaşları esas alınır. Yaş
hesabında altı aydan küçük yıl kesirleri dikkate alınmaz. Altı ay ve daha fazla
yıl kesirleri tam yıl sayılır.
(4) Peşin sermaye değeri, sigortalı veya hak sahibinin
gelir başlangıç tarihindeki aylık gelirinin 12 katının yaş karşılığı olarak
peşin sermaye değeri tablolarındaki değerle çarpımı sonucu bulunan rakamın 100’e
bölünmesi suretiyle hesaplanır.
(5) Bu Tebliğ ekinde yer alan peşin değer
tablolarından;
a) İş kazası sonucu ölen kadın sigortalının hak sahibi
eşine ölüm geliri bağlanması işleminde Ek 1 de yer alan tablo,
b) İş kazası sonucu ölen sigortalının ana ya da babasına
ölüm geliri bağlanması işleminde Ek 2 de yer alan tablo,
c) İş kazası sonucu ölen sigortalının kız ya da erkek
çocuklarına ölüm geliri bağlanması işleminde Ek 3 de yer alan tablo,
ç) İş kazası geçirip, kaza sonrası hayatta kalan kadın
sigortalı için gelir bağlanması işleminde Ek 4 de yer alan
tablo,
d) İş kazası sonucu ölen erkek sigortalının hak sahibi
eşine ölüm geliri bağlanması işleminde Ek 5 de yer alan tablo,
e) İş kazası geçirip, kaza sonrası hayatta kalan erkek
sigortalı için gelir bağlanması işleminde Ek 6 da yer alan
tablo,
kullanılır.
(6)Kanunun 39 uncu maddesi hükmüne
göre,
a) Malullük hallerinde hesaplanacak peşin değerlerde
kadın sigortalılar için bu Tebliğin Ek (4) numaralı, erkek sigortalılar için Ek
(6) numaralı,
b) Ölüm hallerinde hak sahibi eşler için bu Tebliğin Ek
(1) ve Ek (5), ana baba ve çocuklar için ise Ek (2) ve Ek (3)
numaralı,
ekinde yer alan peşin değer tabloları kullanılır.
Rücu davalarına
esas tutarın hesabı
MADDE 10
– (1) İşveren veya üçüncü şahıslar aleyhine
açılacak rücuan tazminat davalarına konu olabilecek
tutar, sigortalı ve hak sahiplerine bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk
peşin sermaye değerine, Kurumca, Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması
gereken diğer ödemeler eklenerek hesaplanır.
(2) İşveren, rücuan tazminat
davalarına konu olan, bağlanacak ilk
peşin sermaye değerli gelirlerin tamamından kusur oranı kadar sorumludur.
(3) Üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle
meydana gelen iş kazası veya meslek hastalığı olaylarında zarara sebep olan
üçüncü kişiler ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlar, sigortalıya ve hak
sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri
toplamının yarısından kusur oranları kadar sorumludur.
Yürürlük
MADDE
11- (1) Bu Tebliğ 2008 yılı Ekim ayı başında yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE
12 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Sosyal
Güvenlik Kurumu Başkanı yürütür.
Ekleri İçin
Tıklayınız
|